lettervreter Tom Marien

Gedichtendag in Luiletterland

2012-01-25T10:26:00.000-08:00

Luiletterland

Met het oog op 800jaar Lier achtte de stad het moment gekomen om een stadsdichter aan te stellen.Na afloop van de sollicitatieronde besliste een adviescommissie om geen enkelevan de kandidaturen voor te dragen. Het aantal ingediende sollicitaties was tebeperkt waardoor er voor een kleine stad als Lier te weinig garantie was om dekwaliteit en de continuïteit van een stadsdichter te verzekeren. Hetschepencollege volgde het advies en verliet de idee van een lokaleletterknecht.

Als kandidaat-stadsdichter ben ik natuurlijkteleurgesteld, zoals elkeen die zijn kandidatuur indiende. Gedurende enkeleogenblikken kon ik begrip opbrengen voor de argumentatie van deadviescommissie. Lier is geen stad als Antwerpen of Gent. We leven hier nogkleinschalig, onder de schaduw van enkele torens die niet erg hoog reiken.Continuïteit mag geen loos begrip zijn als het over het stadsdichterschap gaat.Maar de kwaliteit om het ambt alvast aan te vatten is aanwezig. SuzanneBinnemans bijvoorbeeld doceert aan de SchrijversAcademie van Antwerpen. Haargedichten werden veelvuldig gepubliceerd in bloemlezingen en literairetijdschriften. En wanneer er niet langer een bekwame verzenlijmer uit de lokalevijver der knetterende letteren kan worden opgehaald, staat het de heren endames beleidsmakers volledig vrij om in andere kunstzinnige vijvers te gaanvissen. Waarom dan niet kiezen voor een stadstekenaar of -schilder of zelfs eenstadsvideokunstenaar? Kortrijk stelde in het verleden zelfs een stads-DJ aan omzijn jongeren niet uit het oog te verliezen en Heist-op-den-berg koos zeerrecent voor een eerste gemeentefotograaf. Er huist voldoende creativiteit inLier om dat probleem te ondervangen.

Mensen die werkelijk een broertje dood hebben aangedichten en enkele leden van de oppositie zullen de beslissing van deadviesraad en het schepencollege niet betreuren. Deze stad heeft andere kattente geselen en de poëzie is elitair. Deze kunstvorm wordt enkel bedreven engelezen door een bescheiden clubje bestofte lettervreters en -spuwers datzichzelf graag boven het gewone volk verheft. Maar laat ons wel wezen. Wanneer ledenvan deze zogeheten sociëteit zich aanmatigend gedragen, is hun houding perdefinitie beschamend en te verwerpen. Bovendien is de poëzie niet elitair. Hetgedicht mag dan van een dichter zijn, de interpretatie is van en voor iedereen.Het is net dat wat een lovenswaardig initiatief als Gedichtendag beoogt. Ofnog, zoals Geert Van Istendael het reeds verwoordde: ‘Poëzie is absoluutelitair, maar niet meer of minder dan schoenen lappen of lassen.’ Dat wilechter niet zeggen dat het zomaar even een koud kunstje is om een reeks(stads)gedichten te produceren. Poëzie schrijven is een vak, een ambacht mettraditie, dus mag het best iets meer zijn. En als een dichter in een taal zouschrijven die in eerste instantie als moeilijk te vatten klinkt, heeft debedenker wellicht iets onder woorden willen brengen wat niet anders te zeggenviel.

Ik zag overigens allerhande kansen voor destadsdichter van Lier weggelegd. De sfeer aan de samenvloeiing van Grote enKleine Nete is verzuurd. De plek kampt al geruime tijd met fijne en iets minderfijne stoflucht en dan houd ik nog mijn mond over ingenieuzeDiftarcontainerparken, hondenpoepterreur en de typische problemen waar ongeveerelk grondgebied in een moderne samenleving mee te kampen heeft. Gedichten zijner niet om opgesomde problemen op te lossen, daar ben ik mij terdege van bewust.In wezen hebben ze geen enkel nut. Maar de poëzie hoeft niet zinloos te zijn. Woordenkunnen mensen in beweging brengen en een gedicht schrijven, lezen endoorgronden kan ook bijzonder verkwikkend werken. Op zo’n trein der traagheidstappen geldt haast als een daad van verzet tegen de snelle beeldcultuur diehet vertrouwen in woorden niet meteen aanscherpt. Een letterknecht inloondienst van de stad had met zijn werk misschien een frisse bries over depleinen en smalle straten kunnen laten waaien. Toch zullen we nooit achterhalen wat zo’n dichter klaar had kunnenspelen. De kans om er iets van te maken is verkeken en Lier maakt vanaf vandaageen beetje meer deel uit van Luiletterland.

Lezing op Toast Literair - Davidsfonds Lier

2011-12-15T12:26:00.000-08:00

Of letters vreten alsof het een lieve lust is.

Op 22 januari 2012 neemt ook de Lierse afdeling van het Davidsfonds deel aan Vlaanderens grootste taal- en leesfeest op een zondagochtend, nl. Toast Literair.
Vanaf 10 uur serveert men in het Parochiecentrum Sint-Gummarus (Sint-Gummarusstraat 21) een heerlijk ontbijt in combinatie met smakelijke verhalen en eetlustopwekkende schrijfsels en gedichten die ik u meer dan graag aanbied.

Inkom: € 7.
Iedereen welkom.

Graag vooraf inschrijven bij Dirk Beukeleirs via dirk.beukeleirs@pandora.be
of via het nummer 03/489.05.88.

Smakelijk!

Over het verlangen en sterren die vallen

2011-08-11T07:07:00.000-07:00

Voor hen die vannacht naar de Perseïden kijken - fragment uit Vlucht (Manteau 2008):

Dag heel bijzonder meisje in het strakke, rode kleedje,

Het is in dichterlijke termen alweer een eeuwigheid geleden dat ik de volgende verzen van meester Hugo Claus voor een waanzinnige waarheid gehouden heb:

‘jij bent de luchtdruk en de dauw
en de sneeuw in mijn schedel’

Onze ontmoeting was misschien van korte duur. Toch heb je een onuitwisbare indruk op mij achtergelaten. En nu de sneeuw in mijn schedel zich in dikke lagen op mijn gedachten heeft gelegd, vind ik het bijzonder jammer dat ik die bewuste avond niet de mogelijkheid had om langer met je te praten, waardoor jij en ik niet konden horen wat de vogels die nacht zongen en de palmbomen elkaar toefluisterden. Ik had namelijk nog graag in je oor gemorst dat ik als broekventje van acht een ster heb zien vallen, achter in onze tuin. ’s Morgens in de vroegte doorzocht ik heel de tuin. Ik keek achter en onder elk grassprietje. Met mijn schop ging ik moeder aarde te lijf, want zij hield een grote schat voor mij verborgen. Na lang sporen en graven besloot ik desnoods mijn leven lang door te gaan. De zoektocht is in tussentijd niet opgehouden. Ik heb meer dan één krater omgespit en met mijn aangezogen ogen heb ik menig horizon afgetuurd. Vergeefs voorlopig. Maar het verlangen is onwrikbaar en vermogend. Dat wordt dus een leven lang zoeken en zuchten. Ondertussen heb ik wel begrepen waarom sommige sterren zich laten gaan. Lang geleden immers huwden vader lucht en moeder aarde. Zij waren heel gelukkig en kregen vele kinderen: de zon, de maan en duizenden sterrenkinderen. Op een dag wilde de zon tussen haar vader en moeder komen. Elke dag zie je haar nu stralen, tussen aarde en lucht in. Zus maan werd echter jaloers en probeerde zich ook in de schijnwerpers te werken. Wie goed kijkt, kan haar altijd zien, zelfs bij dag. Af en toe vindt ze het nodig een beetje afstand te nemen en is ze plots onvindbaar weg. Een weinig na de m’as-tu vu-act van zon en maan kregen de sterren ruzie met hun zussen. Zij voelden zich buitenspel gezet en besloten massaal ervandoor te gaan. Astronomen spreken daarom van een uitdijnend heelal. Ook zij zien de sterren vluchten. Heel af en toe nochtans is er een ster die haar aftocht staakt. Ten prooi aan een absoluut heimwee probeert zij opnieuw tot bij de lucht en de aarde te komen. Zij verlangt zo vurig bij haar ouders te fonkelen, dat zij, net als zij haar doel bereikt, opbrandt tot stof en as. De mensen hier op aarde, die met verheven blik de hemel afspeuren, verstijven bij zo’n brandend verlangend einde. Zij weten niet op te houden te verlangen tot het einde van hun dagen. En zij brengen hun onvolledige uren door met sterrenstof in de ogen.
Hoe onvolledig zijn jouw uren, Annelies? En hoe oud was jij toen je het verlangen voor het eerst zag vallen? Ik hoop snel van je te horen en ben alleszins meer dan bereid uit te zoeken hoeveel sterrenstof jij in je ogen draagt.

Onderwijl verblijvend tussen hemel en vers.

Yours sincerely,

Ben Arends

Golfslag

2011-06-05T02:41:00.000-07:00

Op 30 juni spelen Tom Marien en gitarist Jokke Schreurs de voorstelling Golfslag op het drijvende podium aan de Aragonbrug te Lier. De voorstelling maakt deel uit van het zomerse op het water festival.

Een schrijver en een muzikant varen te kaap'ren over de woeste baren van de Lierse wateren. In een heel eigen stijl meandert het duo doorheen zin en onzin. Met noten die spreken en woorden die zingen.

Tickets en info op: www.ophetwaterfestival.be

kindervreugd

2011-05-29T12:33:00.000-07:00

I

ze wilden de hardheid van verlangen
testen zijn veerkracht en zijn massa
maar raakten het kwijt ergens
in de finale fase van het experiment nochtans

ze zouden niet over één nacht ijs gaan
glijden en rekenden op kweekschalen
en elkaar tot een barst de grond van glas
deed splijten en zij hulpeloos de bodem raakte

sinds die dag verkeert hij in ademnood

III

het slaat het brandt het beukt

het kind dat als een wees

in hun beiden woont

in een vacuüm van stof en algebra

schreeuwen om melk zal het niet

Nominatie KJV

2011-05-23T12:00:00.000-07:00

Vuist is genomineerd voor de Kinder- en Jeugdjury Vlaanderen 2011-2012.
In september gaat het nieuwe leesjaar van start. De juryleden van groep 5 (12 tot 14 jaar) zullen Vuist en nog negen andere jeugdboeken lezen, wikken en wegen. In mei 2012 zal de winnaar worden bekendgemaakt.
Afgelopen weekend werden de prijzen uitgereikt op een groots KJV-feest in Brugge.
Meer info op www.kjv.be.

Vrijdag de Verschrikkelijke

2011-05-13T12:45:00.000-07:00

Non- believers beschouwen die dertiende dag als ‘buiten beschouwing’, alles gaat nu eenmaal zijn gewone gangetje, geen reden tot paniek dus. We zetten door, zoals we dat elke dag doen. Voor de pechvogels moet een dag als deze een ware beproeving zijn. Een zoveelste beenbreuk of een pijnlijk ontslag worden tot de mogelijkheden gerekend. Langs dezelfde, maar tevens ook andere kant staan de believers die ervan overtuigd zijn dat net tijdens dié dag het grote geluk op hen wacht. Daarom bestaan er van die vreemde luitjes die besluiten elkaar het ja-woord te geven in die vierentwintig bizarre uren. En wellicht heeft elke categorie zijn terechte reden van bestaan, opdat alles hier op aarde in evenwicht blijft, het ying & het yang, als u begrijpt wat ik bedoel.

Exact zes jaar geleden liet ik op de ochtend van zo’n vrijdag de dertiende een kom ontbijtgranen op de grond donderen. De kom spatte uit elkaar en de granen, inclusief de melk tolden vrolijk in het rond. Uiteraard, dacht ik meteen. Hoe kan het ook anders op een dag als deze. Vervolgens overliep ik in mijn hoofd een aantal doemscenario’s van wat me mogelijk nog te wachten stond. Gelukkig nam de positivo in mij snel de overhand. Scherven brengen geluk, mijmerde ik en met nieuwe moed veegde ik de smurrie van de grond en stortte me op een vers ontbijt. Later die avond kreeg ik te horen dat een familielid verongelukt was. De wereld stond plots stil en boze stemmen in mijn achterhoofd fluisterden van ‘zie je wel’.

U begrijpt dat ik, samen met enkele andere mensen, niet erg happig ben op een dag als deze. Elk denkbaar risico zal ik vakkundig uit de weg gaan. En als u het niet te vergezocht vindt, wil ik iedereen oproepen om vandaag binnen te blijven, met valhelm en andere beschermende kledij indien mogelijk. Maar ik besef evengoed dat ik niets in de pap te brokken heb, wanneer hierboven beslist wordt de draad door te knippen. Om de bordjes weer in evenwicht te brengen, heeft de positivo in mij toch tweemaal deelgenomen aan de loterij. Een keer euromillions, een keer super lotto. Zelfs believers weten maar nooit.

Beeldend restafval

2011-04-21T01:48:00.000-07:00

Click op de foto om het containeropschrift beter te kunnen lezen (locatie: Felix Timmermansplein).

Akkoord, we moeten de stad binnenstebuiten keren. Dat stof en lawaai, die lange files en noodlijdende middenstand, de Lierenaars horen het er allemaal bij te nemen, een verkeersvrije markt in 2012 heiligt de middelen. MAAR uw vleesgeworden erfgoed, uw gouden pagina literatuurgeschiedenis, uw uitzonderlijke trots uit Letterland, zonder 'boe' of 'bah' opzijschuiven en bij het huisvuil plaatsen, alsof het uren in de wind stinkt, naast de al even onfortuinlijke patroonheilige Sint-Gummarus, die misschien een Brabants-gotische kerk naar zich vernoemd kreeg, maar nu ook snel moet oprotten ('Kom, we steken hem in de eerste de beste afvalcontainer. Tijdens de laatste processie in november begon hij reeds onaangenaam te geuren')? Deze schanddaad getuigt van een openbare en onbeschrijflijke onwelvoeglijkheid, alsof het laatste greintje respect er moet aan geloven, net als de stenen bovenlaag van de smalle marktstraten. Dit moet ook een kaakslag zijn voor de familie Timmermans, het gelijknamige genootschap en de liefhebbers en bewonderaars van mans pen en potlood. In wezen wordt elke rechtgeaarde Schapenkop hierdoor geschoffeerd. GoT kan er alvast niet om lachen. Hij overweegt een gepaste straf. En als die ene het niet doet, zit de Andere wellicht te knarsetanden. Hij denkt aan een zeer lokale zondvloed. Zelfs het water van de Binnennete veranderen in bloed sluit Hij niet uit. Mijn persoonlijke voorkeur gaat uit naar een krachtdadig salvo oudbakken Lierse vlaaikes dat met uitzonderlijke precisie richting aangezicht van de schuldigen wordt gekatapulteerd.

Het is echter frappant dat een steenworp verder, aan de gevel van de openbare bibliotheek, een groot spandoek van de Erfgoedcel Kempens Karakter werd bevestigd, met daarop de gebiedende spreuk: ‘Kom hier langs met je erfgoed!’ De afbeelding van een fel belegen dame moet die oproep onderstrepen. Ik hoor het haar al zeggen, met gebroken stem, maar met een krasse, licht melancholische ondertoon. En wie kan zo’n lieve dame nu iets weigeren? Het is algemeen geweten dat koene senioren de meeste levenswijsheid bezitten.

Daarom, dames en heren regenten van deze stad, geeft u aub gehoor aan deze zinvolle oproep van de derde leeftijd. U denkt er immers over na het lokale erfgoed wat beter en moderner in beeld te brengen. Een standbeeld tussen het vuilnis oogt erg onaantrekkelijk en aftands. Geef de oude Timmermans een tijdelijk onderkomen in de sierlijke tuin van de bib, weg van het permanente geweld van boor- en graafmachines. Een voorlopige schuilplaats waar de man zich ongetwijfeld thuis zal voelen. Het kan toch niet zo moeilijk zijn om zich aan de eigen visie te houden.

Recensie Vuist

2011-01-20T00:47:00.000-08:00

Gelezen op de weblog Jipjip

Gevecht tegen jezelf

De naamloze jonge mannelijke hoofdpersoon in Vuist heeft zich vrijwillig na een aantal incidenten laten opnemen in een psychiatrisch ziekenhuis. We komen meer over zijn verleden en heden te weten door de hoofdstukken Toen en Nu. Langzaam ontvouwt zich het leven van de man die monologen uitspreekt tegen zijn arts. ‘Of iemand echt iets in mijn hoofd kan veranderen aan wat er allemaal in mijn hoofd zit, daar geloof ik niet veel van.’ Hij vecht tegen onrecht dat hem in het verleden is aangedaan en hij probeert tegelijkertijd zijn leven als echtgenoot en kersverse vader weer op te pakken. Ook probeert hij zich staande te houden in het ziekenhuis. ‘Mijn kamergenoot interesseert mij niet en de rest al helemaal niet. Hoe minder ik van die mensen weet, hoe beter dat is. Ik ben niet hiernaartoe gekomen om me in de problemen van anderen te verdiepen. Dat ze mij maar met rust laten. Ik los het wel in mijn eentje op.’

Op de afdeling Zonnewind heeft hij oppervlakkige contacten. Alleen zijn kamergenoot Alex weet hij te waarderen en hij wordt ook echt een vriend. Een andere patiënt, Kirsten, blijkt een vrouw te zijn die hem langzaam om haar vingers windt en die hij van zich af moet slaan. Het verleden blijft in de inrichting aan hem knagen. De mishandelingen die hij en zijn moeder hebben moeten ondergaan. De liefdeloosheid waarmee hij is opgevoed. De vader die uiteindelijk niet zijn gedroomde vader blijkt te zijn.
De lijn met het verleden kan niet verbroken worden nu hij vader is geworden. Hij gunt zijn dochtertje een liefdevolle oma. Maar ook wil hij voor zijn eigen kind een vader en moeder die van haar houden en die haar niet in de steek laten zoals zijn ouders bij hem hebben gedaan.
Langzaamaan maken zelfdestructieve gevoelens plaats voor hoop om liefde te mogen geven en te ontvangen.

Vuist van Tom Marien is geschreven in heldere taal. De toegankelijke stijl in combinatie met het thema is mede daardoor uitermate geschikt voor jongeren.

Jacobina Kunnen

2010-12-22T07:05:00.000-08:00

in dit gedicht valt sneeuw
witter dan wit weidser
dan een vergezicht

en toch mijn kloten krimpen
en tanden rillen sneeuw is
altijd kouder dan ik zou willen

Bloemen noch kransen

2010-11-17T10:42:00.000-08:00

Alles liep nochtans gesmeerd. Ik had mijn volledige to do-lijstje zo goed als afgewerkt: rapporten maken, bladeren van de stoep ruimen, goed boek in huis halen en gammakortingbons verzamelen. Verder waren bijna alle voorbereidingen getroffen om Operatie Isover 40 Classic Performance (codenaam voor het eigenhandig isoleren van de zolder) tot een weergaloos succes te maken. En net dan, o ironie, sloeg het leven bikkelhard toe. Een zeer mooi en gezond exemplaar uit de prijsbeestcategorie van de blauwe geschelpten vloog zich te pletter tegen het buitenraam van de veranda. Het leven, dat in normale omstandigheden koerde alsof het een lieve lust was, was in één klap voorbij. De eerlijkheid gebiedt mij te zeggen dat het net meer dan één was. Ik telde namelijk twee klappen: één ongenadig harde tegen het verandaraam, onmiddellijk gevolgd door één ongecontroleerde tegen een stoelpoot die vlakbij de veranda was neergeplant, waarna dit anders zo elegante stuk gevogelte er definitief het kopje bij neerlegde. Omdat niets menselijk mij vreemd is, welden er net na het getuige zijn van dat donzige sterven enkele existentiële vragen op: Waarom moet zo’n tortel nu zo wreed aan zijn einde komen? Wie of wat beslist er over dat begin en einde? En waarom kuist liefje onze ruiten altijd zo goed? En zou dat beest nu te vreten zijn of niet? Liefje en ik besloten echter om geen enkel risico te nemen en om de volksgezondheid niet onnodig in gevaar te brengen besloot ik de schop er snel bij te halen. Duif rust nu vredig in de schaduw van onze enige boom, op enkele meetlatten afstand van Mereltje. Mereltje is een heel ander verhaal, ware het niet dat ook zij in onze tuin aan haar einde is gekomen.
Tijdens de maand juni ontdekte ik Mereltje achteraan tussen de struiken van diezelfde tuin. Ze was zeer jong, haar vleugels waren nog niet volgroeid, maar ze kon toen reeds trippelen als de beste. Mereltje moet zowaar het stereotiepe voorbeeld van een uit-het-nest-gevallen-vogeltje zijn. Zij had echter het geluk om bijna dagelijks gevoed te worden door een van haar ouders en wat zij op dat gebied tekort kwam pasten liefje en ik wel bij. Op een onweerachtige avond in augustus bevond Mereltje zich op een plek waar ze anders nooit kwam. In een hoekje van ons terras zat zij zielig haar bekje open en toe te doen, terwijl haar vege lijfje trilde als de vleugels van een dol. De in water gedrenkte broodkruimels die ik in haar bekje probeerde te proppen brachten geen zoden meer aan de dijk. De volgende ochtend lag zij zo stijf als een hark in haar hoekje. Een kolonie mieren wilde net een opruimactie gaan starten, toen ik Mereltje van de stenen schraapte en in haar putje mikte.
Het einde van Duif en Mereltje kadert misschien prima binnen de tijd van het jaar, het is echter een gegeven waar ik ongemakkelijk en stil van word. Ik weet het wel, begin en einde zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden. Je kan het ene niet hebben zonder het andere, zelfs als je, zoals ik, erg je best doet om het andere te vergeten. Ik ben immers niet klaar met het gegeven sterven en wil er daarom ook liever niet aan denken. Ik houd mij liever vast aan de gedachte dat er na het vallen van een donker blad opnieuw een nieuw en fris groen blad verschijnt. En na het ingaan van de vroege nacht, komt altijd weer de zon op. Alsof er niets gebeurd is, alsof Duif en Mereltje nog altijd koeren en kwetteren. Tenslotte is dat ook een beetje zo, de twee zingen en wonen verder in het hart en de herinnering van liefje en ik. Sjalom, gevleugelde broeder en zuster! Vliegt en fladdert, tsjilpt en trippelt, alsof het nooit anders geweest is en zal zijn!

signeersessie boekenbeurs

2010-10-14T13:59:00.000-07:00

Antwerp Expo Hal 4 aan de stand van WPG Uitgevers

zondag 7 november van 11u00-13u00

donderdag 11 november van 11u00-13u00

de leerkracht (nederlands)

2010-08-29T13:12:00.000-07:00

alles heeft betekenis
achter alles schuilt verhaal
de taal is het gevaar de kick
waar ik mijn zijn uit put

voor hen de wezenlozen
met woestijnen in hun brein
hun boekentassen die trillen
van ringtone en mp3 of 4
(wat maakt het uit
het zegt mij niks)
ben ik bordkrijt en ellende
zelfs mijn oordeel op het eind deert
hen niet langer
niet

ook voor de medestanders van puntenboek
en mediaan ben ik een afvallige
een paria van het woord
(je bent gevaarlijk
als je over dichters praat)
zij omzeilen mijn opinie en mijn stoel
alsof er ziekte huist de pokken of de pest

na vier uur in de namiddag
wanneer ik terugkeer naar mijn reservaat
lees ik op het scherp van de snee
ik beeld mij drie sterren woordenrijgers in
witregels stijlfiguren in het kwadraat
en vind bijna de rust die ik dagelijks ontbeer

voor mij geen kalahari
meer wie niet met mij is
is niet ik ben voor eeuwig
en altijd verlaten

Interview uit Het Nieuwsblad - Over iets zijn of niets zijn

2010-08-10T04:14:00.000-07:00

Na 'Vlucht' is 'Vuist' een open boek

Tom Marien gaat de heikele thema’s van het leven niet uit de weg. In ‘Vlucht’ kon Ben zijn drang om (weg) te vliegen niet de baas. In ‘Vuist’ wil de hoofdfiguur verschrompelen tot niets.
Het nieuwe boek van Marien speelt zich grotendeels af in een psychiatrische inrichting. Toch is dat niet het thema van het boek. ‘Aanvankelijk kwam er zelfs geen psychiatrische kliniek aan te pas’, bevestigt hij. ‘De thematiek van het boek zat al helemaal in mijn hoofd, toen een jeugdvriend van mij onverwacht in de psychiatrie terechtkwam. Ik ben hem gaan bezoeken en was zo onder de indruk dat ik besloot mijn roman voor een deel in de instelling te laten afspelen. Maar de hoofdpersoon zelf heeft niets met mijn vriend te maken.’
Die naamloze hoofdpersoon doorloopt een onbegrepen jeugd bij een moeder die steeds nieuwe minnaars in huis haalt en daar keer op keer door geslagen wordt. Zelf droomt hij van zijn stoere vader, die hij alleen kent van een ziekenhuisfoto bij zijn geboorte. Tot hij van zijn moeder op een kwaadaardige wijze te horen krijgt dat die man niet zijn echte vader is. Die heeft haar nog tijdens haar zwangerschap in de steek gelaten.
Het boek is opgebouwd volgens de flashback-methode. De verhaallijn ‘nu’ wisselt telkens af met beelden van ‘toen’. Zo kom je vanaf het tweede hoofdstuk al te weten dat het hoofdpersonage in de psychiatrie zit. Daar knoopt hij een afstandelijke vriendschap aan met een overdreven taalvaardige Alex en met Kirsten, die zoetjesaan haar web spint.
Wat er met hem is gebeurd nadat hij het moederlijk huis verliet -hij werd onverwacht en tegen zijn zin vader van een schattige dochter Stella en en kon niet langer doordringen tot zijn vriendin Valerie -, verneem je uit zijn uitdagende gesprekken met de ‘dokter’, de psycholoog.
Deze bespreking klinkt misschien een beetje clichématig, maar zo is het verhaal van Tom Marien helemaal niet. ‘Vuist’ is een open boek, geschreven in een stijl die veel toegankelijker is dan ‘Vlucht’. Zaten in zijn eerste boek mystiek en dubbele bodems verweven, in ‘Vuist’ vertelt hij eerlijk hoe het gebeuren gebeurt en de gevoelens worden gevoeld. Maar die open aanpak hypothekeert in geen geval de spankracht en de levensbeschouwelijke reikwijdte van de roman.
Net als ‘Vlucht’ is dit boek uitgegeven in de reeks Manteau Jeugd. Stelden we ons bij ‘Vlucht’ nog de vraag waarom dit werk het predicaat jeugd moest meekrijgen, dan stellen we vast dat ‘Vuist’ zich door de thematiek en de aanpak inderdaad eerder tot een jongerenpubliek richt.

Leo van der Linden

Trekken of schieten?

2010-07-16T10:16:00.000-07:00

Het is een heerlijke sport: Een balletje gooien. De worp analyseren en dan heerlijk veel tijd nemen om te recupereren. Op dat moment kan een likje Pastis wonderen doen. Het is eveneens aan te raden te spelen onder vrienden. Jeu de boules haalt de banden aan, verscherpt het sociale contact. Als u het mij vraagt: Er wordt hier te weinig jeu de boules gespeeld.
Nu het volop zomert, kan ik niet aan de lokroep van de kaatsende bal weerstaan. Ik ben als het ware verslaafd aan die typische, droge tik die twee ijzeren projectielen voortbrengen wanneer ze met elkaar in botsing komen. Ook de sierlijkheid waarmee de ballen zich door de lucht bewegen, in een licht gezwinde boog, doet mijn sporthart sneller slaan. De eerste bal is de moeilijkste, zo wordt vaak onder kenners gefluisterd. Dat is een waarheid als een koe. Maar daarmee is de kous niet af. Na de eerste bal blijft immer de cruciale vraag: Trekken of schieten? Menig speler heeft zich de foute keuze beklaagd. Jeu de boules is één vierde techniek en drie vierde strategie. Wie geen weergaloze techniek in de vingers heeft, kan zich met een feilloos strategisch inzicht toch de ware meester tonen op het veld. Dat is het mooie aan deze sport. Jeu de boules weigert het definitieve, het gooit alle registers doorlopend open. Het spel reikt telkens nieuwe kansen en mogelijkheden aan. Opgeven is vanzelfsprekend uit den boze, want alles blijft mogelijk tot en met de laatste bal. Wie zichzelf ten volle wil ontplooien, wil ik met klem een spelletje jeu de boules aanraden. U zal merken dat ik niet overdreven heb.
Tot slot wil ik de heren en dames politici van onze stad om een gunst vragen. Enige tijd geleden investeerde u in enkele speelbanen. Zou het niet mogelijk zijn er nog enkele uit de sportieve mouw te schudden? Eentje op het grasplein van het Moevement bijvoorbeeld? Of één op de weidse plek waar nu de parkavonden gevierd worden? Er zal zich niet alleen volk over onze vestenwandeling begeven, het volk zal er ook verwijlen, entre les boules et le but. En net dat heerlijk toeven scoort bijzonder goed op de kwaliteitsmeter voor een leefbare stad. Laat de ballen dus maar knallen, en dat het hele jaar door, tenminste als ik het voor het zeggen had.

2010-07-15T03:39:00.000-07:00

'Terwijl wij uw karretje op de rollen zetten, kan u misschien die glimlach van uw mond halen. Wij doen gewoon ons werk, meneer.'

Over zee en tijd

2010-07-15T02:11:00.000-07:00

Vakantie, mooi en scherp als de rand van een mes. Mooi omdat het leven zich zacht en vermakelijk presenteert. We hebben eindelijk tijd om dat ene boek te lezen, die droomreis te maken, de zaken uit te klaren die we op een steeds groter wordende hoop hebben gegooid. Scherp en venijnig omdat de verveling elk ogenblik kan toeslaan. Ze loert om de hoek en zal niet nalaten het mes van te veel tijd in de rug te planten. Waarom zijn we nooit tevreden?
Als kind herinner ik mij de zomers als een uitgestrekte zee met schaapjes van wolken aan een azuurblauwe lucht. We speelden cowboy en indiaan, hadden zin in duizend-en-één hoorntjes met bollen van aardbei en chocola. Moeder stond te glimlachen tussen het witte linnen in de tuin, vader schreed voort op sandalen. Het huis was altijd vol licht. We joegen vlinders na met onze grijpgrage handen. We parachuteerden sprinkhanen vanuit het dakraam en zagen dat sommige exemplaren vliegen konden. We lachten waar we stonden en het was altijd 1 juli.
De zomervakantie is maar net begonnen en het eerste kwart is reeds voorbij. De afgelopen dagen bombardeerden stadions van vuvuzela's onze huiskamers en kreunden wij onder zoveel droogte en vocht. En toch wil ik het glas heffen, op dat ene boek dat ik ga lezen, op de droomreis die ik maken zal en op die enkele zaken die ik wil uitklaren. De zomers van nu kunnen de zomers van toen niet zijn. Geef mij nog zo een glas en ik kan er mee leven. We hebben immers alle tijd.

netegedicht

2010-06-19T02:04:00.000-07:00

gij voert al eeuwen af en aan
met uw gezapige getijden
van daarheen en ook weer terug

gij gaat uw eigen weg
met uw bochten en uw slib
met gesnater van de eenden
en geklater van vers water
op uw rimpelloze huid

tussen uw ingedijkte polders
ademt en danst gij
met kabbelend platte schuiten
en kano kikkers aan uw spui

gij zijt ook meer
dan de som der delen
al is het weinigen gegeven
uw zilveren knoop te ontwarren

en hoezeer men hier ook wroet en wringt
hier kan men niet aan u ontkomen
hier legt men zich maar beter
neer bij uw omarming

legt gij u neer
bij wat nu is
bedaar nu maar
stroom niet langer
zink

in opdracht van Stad Lier voor NeteEffecten 2010
op doek gezet en opgehangen aan de gevel van Timmermans-Opsomerhuis

Met Jokke Schreurs in café RoodWit - vzw De Boog

2010-05-28T03:01:00.000-07:00

Dinsdagavond 8 juni treden Tom Marien en gitarist Jokke Schreurs op in café RoodWit te Berchem. Deze avond wordt georganiseerd door de vzw De Boog. Op www.boog.be vind je alle nodige info over het optreden en de Antwerpse organisatie met een hart voor muziek en de knetterende letteren.

foto: ©kwestion.be

Vuist in Bladwijzer

2010-05-26T05:24:00.000-07:00

Katrien Lodewijckx van het RTV boekenprogramma Bladwijzer interviewde Tom Marien over zijn schrijven en het boek Vuist in het bijzonder.

Herbekijk het hier.

Lier start zoektocht naar allereerste stadsdichter - GVA

2010-04-19T09:24:00.000-07:00

De stad Lier gaat op zoek naar een stadsdichter. Die moet de komende twee jaar op regelmatige basis gedichten schrijven over wat er reilt en zeilt in de stad. Tom Marien (30) werd alvast naar zijn interesse gepolst.
"Het idee om ook in Lier een stadsdichter aan te stellen, bestaat al een tijdje", geeft schepen voor Cultuur Els Van Weert (Lier Leeft) toe. "Er zijn al enkele jaren stadsdichters in andere steden en gemeenten, dus waarom niet in Lier. Bovendien hebben we in onze stad de Stedelijke Academie voor Muziek, Woord en Dans, waar woordkunst een belangrijk onderdeel is. En ook in het Liers Cultuurcentrum komt woordkunst aan bod."
"Bovendien beschikken we in Lier ook op het vlak van gedichtenschrijvers over talent. Ik denk onder meer aan Tom Marien. Hij reageerde enthousiast. We gaan nu in het schepencollege eerst de te volgen procedure volgen om een stadsdichter aan te stellen, want misschien zijn er in onze stad nog andere geïnteresseerden", stelt Van Weert.
"Los hiervan gaan we Tom Marien alvast vragen om een gedicht te maken voor het project NeteEffecten, ons zomerprogramma waarmee we vorig jaar zijn begonnen. Toms gedicht zal dan tijdens die hele periode ergens op een publieke plaats te lezen zijn. Dat is trouwens een van de hoofdredenen om een stadsdichter aan te stellen: cultuur, en in dit geval poëzie, letterlijk onder de mensen te brengen", benadrukt Els van Weert.
Onderwijzer Tom Marien begon enkele jaren geleden voor de lol te schrijven. Enkele weken geleden verscheen met 'Vuist' zijn tweede roman.

Chris Van Rompaey

Dagboek voor Wezentje

2010-04-10T09:02:00.001-07:00

Liefste Wezentje,

Wat zal ik zeggen als je later aan mij vraagt hoe het ooit met jou begon? Ik zou kunnen antwoorden dat je door de ooievaar bij ons werd afgeleverd, dat je aan een bloemkool bent ontsproten of dat we jou uit een blik hebben gehaald, want blik is toch ook een wonder der natuur. Ik zou een verhaal kunnen vertellen over de bloemetjes en de bijtjes zonder daarbij in persoonlijk detail te treden, maar dat zou evenzeer bedrog zijn, net als de vorige verklaringen. Eerlijkheid duurt gewoon het langst, zeggen ze en voor een keer hebben ze gelijk. Ik wind er maar beter geen doekjes om.
Ik kan je nu al zeggen dat het startte met een langgerekte ‘ooohhh’, zoals de kreet die mensen slaken wanneer een vuurpijl tot ontploffing komt en met zijn fel gekleurde spetters de hemel verlicht. Mijn ‘ooohhh’ had ook iets met een ontploffing te maken en ik zou je vader niet zijn als ik het niet zou durven vergelijken met de oerknal, die ook het begin van alles is, maar dan in het klein.
Niet veel later ben je jezelf gaan delen en vermenigvuldigen tegelijkertijd, wat een waar huzarenstukje is. Veel kinderen in mijn klas hebben moeite met zulke complexe bewerkingen, laat staan dat ze zich aan een combinatie ervan durven wagen.

Je bent er eigenlijk nog maar net en je bent tot van alles wat in staat. Je moeder en ik zijn nu reeds apetrots op jou.
Liefs,

je vader

klaaglied voor beginners

2010-04-10T08:53:00.000-07:00

en dag en nacht en wacht
niet langer liefste talm
niet verzaak niet aan het jij
o mij zo graag ziet

en dag en nacht en ik wacht
niet langer liefste ik talm
niet verzaak niet aan het ik
denk dat ik je graag zo
in dit weerzinwekkend klaaglied

Dagboek voor Wezentje

2010-04-10T08:48:00.002-07:00

Proloog - enkele jaren geleden

Over leven

Ik begrijp steeds minder van het leven, zei ik. Hij zweeg. Ik denk dat sommige stappen wellicht noodzakelijk zijn om het leven volledig te kunnen vatten. Hoe bedoel je, vroeg hij. Kinderen, antwoordde ik, het hebben van eigen kinderen. Dat zij bijna een vereiste zijn om het leven enigszins te kunnen begrijpen. Meteen vertelde ik dat zo’n grootse stap mij veel angst aanjoeg. Hij stelde mij gerust. Kinderen vergroten je angst niet, zei hij, ze minimaliseren ze. Kinderen maken de angst kapot met een lach of een traan. Maar het is zo definitief, argumenteerde ik. Eens je ze hebt, heb je ze voor altijd. Daar kon hij niets tegen inbrengen. Hij knikte. Je bent plots verantwoordelijk voor iets. Iets dat heel klein is van omvang, maar zo groot van impact. En hij vertelde over de immense liefde voor zo’n wezentje. Over nachtelijke huilbuien en de uren slaap die je missen moet. Over de eerste tandjes en stapjes, de eerste schooldag, het vertellen van sprookjes tot de oogjes toevallen.
Ik zag zijn grote kijkers vuur vatten. Begeestering op het netvlies. Ik hoorde woorden die probeerden te omschrijven wat de impact van een kind betekent, hoe diep het menselijke liefhebben wel gaat. Af en toe zette hij zijn lippen aan zijn glas en dronk. Een stevige slok om de keel te smeren. Hij was immers verre van klaar. Ik zou nog meer moeten horen. Hoe fijn het wel is om te horen hoe goed je papa bent. Hoe confronterend het is om dingen van jezelf in je eigen kind te herkennen. Op het einde zei hij nog dat je voor alles altijd met twee bent.
Zijn betoog trok mijn ogen open. Je bent onherroepelijk een kind van je vader en moeder. Je bent wie je bent gedeeld door je ouders. Vanzelfsprekend, maar ik was het haast vergeten. Toen dacht ik aan mijn liefste. Ik moet geglimlacht hebben, want ik voelde mijn mondhoeken krullen. Ooit, wist ik zeker, en alleen met haar. Ach, alles op zijn tijd natuurlijk, en ik nam een stevige slok. Alleszins alleen met haar.

boekvoorstelling Vuist

2010-02-26T10:51:00.000-08:00

Op zaterdagavond 13 maart presenteert Tom Marien graag zijn nieuwste boek Vuist, een verhaal over de groeipijnen van verantwoordelijkheid. De boekvoorstelling heeft plaats in zaal Colibrant van de Lierse bibliotheek (Deensestraat 6-7) omstreeks 20u.
Naast enkele fragmenten uit Vlucht en Vuist leest de auteur ook snedige columns en klinkende verzen voor. Enkele frisse anekdotes rijgen alle woorden aan elkaar.
Na de lezing wordt er een drankje aangeboden door Uitgeverij Manteau. Marien signeert vervolgens aan de stand van boekhandel Liber Mundi.

Vuist in de boekhandel

2010-02-02T08:47:00.000-08:00

Op 9 maart 2010 zal Vuist, de nieuwe jeugdroman van Tom Marien, in de boekhandel liggen.
Vuist wordt uitgegeven bij Manteau en zal € 14,95 kosten.

'Ik weet al wat u nu gaat zeggen. Dat ze alles kunnen oplossen tegenwoordig. Maar onder die alles reken ik minder prettige zaken als kanker, rotte tanden, een te grote of te kleine neus. Of iemand echt iets kan veranderen aan wat er allemaal in mijn hoofd zit, daar geloof ik niet veel van.'

het eenzame meisje

2010-01-16T01:36:00.000-08:00

dichters zijn idioten
warmvoelend en tragisch
bedrogen door de wereld en zichzelf
schlemielen zegt de een
parasieten beweert een ander

morgen ontmoet ik een dichter
hij is het
buiten hem is geen een

dichters wekken geen doden op
zij huilebalken als baardapen
in de ochtend

morgen zie ik een dichter
hij zal mij zien en schrijven:
zij is geen ander
zij is het
buiten haar is geen een

Optredens Hard op de tong

2010-01-11T12:15:00.000-08:00

datum: 08/06/2010
locatie: café RoodWit (Berchem)
organisatie: vzw De Boog
aanvang: 20u30
http://www.boog.be/

datum: 10/12/2009
locatie: cultuurcafé van cc De Mol
aanvang: 20u15
http://www.lierscultuurcentrum.be/

Recensie Vlucht - Leestafel.nl

2010-01-02T09:46:00.000-08:00

Debuten - Jeugd

Tom Marien is Vlaming, en dat merk je in dit boek. Wat hij ook laat zien is dat hij gevoelens van pubers aardig goed weet te verwoorden. En dat hij gedichten maakt verbaast me ook al niet. Dit boek is zijn debuut als jeugdboekenschrijver.
Twee jongelui leren elkaar kennen en er bloeit wat moois op. Als dat alles zou zijn, dan was het niet veel bijzonders, maar dat is het dus wel. Iets bijzonders! We beginnen met de jongen, Ben.
'Ik ben Ben Arends', prevel ik en durf amper een blik in de zaal te werpen. Ik had gehoopt mijn eerste verschijning op een podium meer luister bij te zetten, maar de zenuwen beslissen daar anders over. 'Ik ben Ben, probeer ik wat luider. Enkele mensen grinniken, om het rijm vermoed ik. 'Ik ben Ben', herhaal ik nog eens. 'Ik ben mezelf dus twee keer. En... en dat is heerlijk, maar vooral vermoeiend... Als ik gelukkig ben, verkeer ik in een haast euforische toestand. Maar wanneer ik bots en struikel, zit ik twee keer in de put'.
Ben is een aparte jongeman, hij heeft een fascinatie voor vliegen in de zin van de zwaartekracht overwinnen, maar ook voor woorden. Vandaar zijn optreden op het podium. Hij is dan achttien en heeft de lezer al het een en ander over zijn intrigerende verleden verteld. Op de avond van zijn optreden ontmoet hij Annelies, degene die het tweede deel van het boek zal vertellen. Zij is gefascineerd door de tango. Dansen is haar lust en haar leven, naast Ben dus.
Er zit een flinke tijdspanne tussen de twee delen, dus ook Annelies blikt deels terug op het verleden. Dat zijn de overeenkomsten. Het verschil is de stijl. Ben en Annelies hebben ieder een eigen stijl, waarbij ik de voorkeur geef aan die van Ben. Hij is de dromer, de dichter. Hij schrijft brieven, en verstuurt flessenpost. Hij gebruikt zinnen als:
'En nu stroomt er nog steeds veel woede door mijn aders. Een soort van boosheid die diep onder de huid kruipt en die ik zelfs met een snelle motorrit niet uit het bloed kreeg verjaagd. Ik heb het gevoel dat de gebeurtenissen van de afgelopen nacht en vanmorgen een partijtje sumo met elkaar aan het spelen zijn.'
'En terwijl het motorbeest angstig toekijkt, de zon achter een wolkenfort verdwijnt en de dichter in mij huilt om de liefde die voorgoed voorbij is, slaat een vogel vanaf de grond zijn vleugels open, omdat hij aan dezwaartekracht ontsnappen wil.'
Maar omdat Annelies terugblikt is de stijl van Ben ook in het tweede stuk aanwezig. Een jongere lezer moet misschien even door het eerste stuk heen bijten, maar ik weet dat àls het je pakt, het je niet meer loslaat...Ik kijk nu al uit naar meer...

Marjo

Recensie Vlucht - De Standaard

2010-01-02T09:42:00.000-08:00

Vlucht van Tom Marien is een boeiende schets van twee jonge mensen die op zoek zijn naar zichzelf, tegen elkaar opbotsen en weer van elkaar wegdrijven. Het is ook een verhaal over een onmogelijke liefde. Ten slotte zoekt het een antwoord op de vraag: hoeveel dromen kan een mens aan? Een behoorlijk rijk en gelaagd verhaal, dus.
In deel één is de achttienjarige Ben aan het woord. Zijn lichaam wil de zwaartekracht opheffen, zijn hart wil wegvliegen in vlagen van verliefdheid, zijn geest wil vliegen in dichterlijke woorden. Het zijn allemaal symbolen voor de Sehnsucht die pubers in zijn greep kan houden. Maar langzaam begint Ben fictie te verwarren met realiteit. Een kortstondige, hevige liefde is tot mislukken gedoemd.
Het hoogdravende woordgebruik van een intelligente, gevoelige, ietwat wereldvreemde adolescent wordt knap weergegeven. Net als zijn Spielereien, zijn dodelijke ernst en zijn drang naar het extreme.
In deel twee is Annelies aan het woord. Zij gaat helemaal op in het tangodansen. Ze blikt terug op haar relatie met Ben. Het is knap hoe de schrijver haar een heel eigen vertelstijl aanmeet: evenwichtig analyserend, in een zachte, weemoedige toonaard.
Compositorisch zit het verhaal knap in elkaar. Soms vergaloppeert de auteur zich in net iets te geconstrueerde en geforceerde diepzinnigheid. Maar als dat er nog uitgroeit, mogen we van hem zeker nog heel indringende boeken verwachten. Hij krijgt van mij alvast de prijs van het meest beloftevolle debuut.

Ed Franck

Recensie Vlucht - Biblion

2010-01-02T09:40:00.000-08:00

Wanneer Ben Arends zijn droom om piloot te worden niet kan realiseren, probeert hij door poëzie en door met zijn 'motorbeest' te rijden te ontsnappen aan de zwaartekracht. Als hij Annelies ontmoet en verliefd wordt, is hij ervan overtuigd dat hij door hun liefde zijn verlangen naar gewichtloosheid kan bevredigen. Bens liefde wordt voor Annelies al gauw verstikkend en wanneer Annelies hem duidelijk maakt dat ze ademruimte nodig heeft, verdwijnt Ben spoorloos. Een verrassend debuut van de Vlaamse jeugdboekenschrijver. De auteur slaagt erin om in dit vrij dunne boek zowel een verstikkende liefde, het oeroude verlangen van de mens om te kunnen vliegen en het machteloze verdriet dat mensen overvalt wanneer een geliefde verdwijnt, op een poëtische en realistische manier te schilderen. Het verhaal valt uiteen in twee grote delen: in het eerste deel ('Vliegen') vertelt ik-figuur Ben over zijn jeugd en over zijn verlangen om te kunnen vliegen. In het tweede deel ('Dansen') vertelt ik-figuur Annelies over Ben, zijn verdwijning en over hoe ze die verwerkt.

Veerle Willaert

Interview uit Het Nieuwsblad - 'Vlucht', een spannende zoektocht

2010-01-02T09:34:00.000-08:00

Geslaagd debuut.

“Al eens goed gekeken hoe meeuwen tegen de wind optornen? Al eens gezien hoe de condor met zijn spanwijdte van drie meter het luchtruim boven de Andes bewaakt? Het is een kwestie van techniek en gratie, en net daarom een volwaardige vorm van kunst."
Zo begint het boek van Tom Mariën. Aan het woord is Ben Arends die naar het voorbeeld van Leonardo da Vinci van de nok van zijn dak de wijde wereld in wil vliegen. Hij wil zich licht voelen, gewichtloos. En diezelfde sensatie wil hij beleven op zijn motorbeest en in de liefde. Want hij wordt achtereenvolgens verliefd op Anita en Annelies. Wanneer niet alles loopt zoals hij het wenst… wel, nou ja.’
Schrijven is voor Tom een behoefte. ‘Op een bepaald moment moeten gedachten en gevoelens eruit. Dan zonder ik me af en begin te schrijven. Ik kan daar echt van genieten. Niet altijd, natuurlijk. Soms delf je zo diep in jezelf dat ’t pijn doet. Maar veelal is taal voor mij een uitdaging. Ik speel met woorden en betekenissen (zo legt hij zijn hoofdfiguur in de mond: ‘Ik ben Ben’ een dubbele affirmatie). Het alfabet is een wereld op zich. In het boek begint de naam van de meisjes met A. De naam van de hoofdfiguur begint met een B. De eerste letters van het alfabet. Niet echt belangrijk, maar leuk om weten. De naam Arend van de hoofdpersoon beschouw ik trouwens als een hulde aan de Nederlandse schrijver Jan Arends die in 1974 uit het raam van zijn flat sprong.’
De bevlogenheid waarmee Mariën schrijft en ook de gebruikte techniek, laten veronderstellen dat zijn werk autobiografisch is. ‘Alleen maar gedeeltelijk,’ geeft hij toe, ‘Er zitten wel frustraties van mij in het boek. Bijvoorbeeld het conflict met mijn ouders. Dat van me afschrijven, heeft me geholpen in te zien dat ik niet altijd noodzakelijk gelijk had. Maar veel in het boek is fictief. Ik vraag me voortdurend af hoe eerlijk je over jezelf moet zijn als je schrijft? Hoe sterk autobiografisch mag een werk zijn? Mag of moet ik wel afrekenen met het verleden? En mag ik denken dat mijn leven voor de anderen ook nog interessant is?...’
Eigenlijk had een talent voor de literaire wereld kunnen verloren gaan. Aanvankelijk wou Tom acteur worden. ‘Toneelspelers waren mijn halfgoden. Maar hoe meer ik naar het theater ging, hoe meer ik inzag dat de toneelwereld fake is. Hoe meer ik met acteurs sprak, hoe zwaarder ze van hun voetstuk vielen. Dat is niet gebeurd met de schrijvers die ik tot mijn halfgoden verheven had. Hugo Claus. Bij die man bewonder ik echt zijn métier. Voor Leonard Pfeiffer ben ik speciaal naar Watou getrokken. En ook Ramsey Nasr weet de dingen uit te drukken zoals niemand anders dat kan en toch dringt hij tot je door. Niet dat poëzie altijd verstaanbaar moet zijn…’’
‘Ik ben echt bezeten door literatuur. Ik lees enorm veel. Ik verslind boeken. Helaas heb ik het gevoel dat ik in mijn eigen wereld daar alleen mee zit. In mijn omgeving heb ik maar een paar vrienden die ook kritisch lezen. Bij mij gaat het zo ver dat ik een eigen citatenboek aanleg. Soms vind ik één enkele zin veel beter dan het gehele gedicht. Ik lees veel in dat boek. Het is eten en drinken.’
Manteau bracht het boek van Tom Mariën onder bij de jeugdliteratuur. Ik kan dit debuut aan boekenliefhebbers van alle leeftijden aanraden.

Leo van der Linden

Vuist

2009-12-09T06:18:00.000-08:00

Begin 2010 verschijnt Vuist, de nieuwe adolescentieroman van Tom Marien, bij Uitgeverij Manteau.

Een jongeman, onvoorzien net vader geworden, komt in de Zonnewind terecht, een afdeling van een psychiatrisch centrum. Het liefst van al wil hij ‘niks’ meer zijn, want iemand die niks is, kan niks meer verkeerd doen en dat is wat hij wil. Om zijn doel te bereiken, zal hij voorgoed moeten afrekenen met het verleden. En net dat verleden bezit wel erg scherpe kantjes. Zo scherp dat het een nieuw begin in één haal aan flarden kan rijten.

'Ik weet al wat u nu gaat zeggen. Dat ze alles kunnen oplossen tegenwoordig. Maar onder die alles reken ik minder prettige zaken als kanker, rotte tanden, een te grote of te kleine neus. Of iemand echt iets kan veranderen aan wat er allemaal in mijn hoofd zit, daar geloof ik niet veel van.'

Vlucht

2009-12-08T12:09:00.000-08:00

In 2008 debuteerde Tom Marien met de adolescentenroman Vlucht (Manteau).

Ed Franck loofde dit debuut in De Standaard der Letteren:

'Hij krijgt van mij alvast de prijs van het meest beloftevolle debuut.'

Vlucht is genomineerd voor de nieuwe Kinder-en Jury Vlaanderen 2009-2010

Ben Arends zou zijn ziel verkopen om te ontsnappen aan de zwaartekracht. Als een bezetene jaagt hij gewichtloosheid na. Op zijn motorbeest, in het woord en in de liefde. Maar hoeveel bochten en verzen heb je nodig om los te komen? Hoeveel liefde maakt je zo licht als een veer? Op een avond duikt in een bruine kroeg plots Annelies op, een meisje dat verslingerd is aan dansen. Ben klampt zich aan haar vast, omdat hij gelooft dat zij het onmogelijke mogelijk maakt. Annelies wil zich echter losrukken van het verstikkende gevoel dat voor Ben liefde heet.

stadsgedicht

2009-12-08T10:32:00.000-08:00

zo nu en dan plant ik mijn handen aan uw waterloop
doorploeg uw smalle straten als lang verleden velden
en graaf koortsig in uw polderland van zand en brak moeras

zo nu en dan kom ik altijd hand en span te kort
ontbreekt mijn been een strakke teen mijn ruggengraat
een wervel om mijn vege lijf als een zilveren knoop
rondom u en ons te leggen

want telkens ik de vlakten doorkruis
van uw kinderkopkespleinen breekt gij
de keien uit uw perken en loopt op mijn zaak vooruit

zelfs bij het wassen van uw water
zwelt mijn lofzang ademloos
tot mijn lippen niet langer kirren
en mijn lied in paniek verzuipt

gij draait en keert te veel van hoek en boek
te buiten en zelfs in tijden van alles druipt nu
regen en de regen druilt nu hier altijd
brandt gij het licht uit loden luchten
en te doven komt het niet

en daarom
onthuisd is mijn hoofd ontvolkt ben ik
van woorden uitgewrongen en gemolken
van lettergreep en klankenkast ontbeend
van lied vervreemd van lust
hangen mijn ledematen
als slangenhuid te drogen

gij stad van binnenneet en voetballeed
krakeleert de schubben van mijn huid

geen ander is mij meer dan gij
kleeft aan mijn bleke huid
als koren aan de aren

Hard op de tong

2009-12-08T09:17:00.000-08:00

Hard op de tong is de naam van het woordprogramma dat Tom Marien samen met gitarist Jokke Schreurs brengt.
De liefde voor het alfabet staat centraal in deze voorstelling. Zoals Schreurs verknocht is aan zijn snaren, zo is Marien verknocht aan de betoverende letterreeks die het begin en het einde van onze taal vormt. Letters immers zijn tot van alles wat in staat. Zij doen zalven en slaan, hotsen en botsen.
Marien laat het achterste van zijn tong zien. Hij leest en draagt voor uit eigen werk. Hij verhaalt over de wereldberoemde Slinger van foucault en zijn ontmoeting met Harry Mulisch. Met rake melodieën begeleidt Scheurs de voordracht.
Samen willen de heren Marien en Schreurs de kracht van woorden be-schrijven en be-zingen. Zwijgen is voor hen geen optie.

Gitarist Jokke Schreurs is niet meer weg te denken van de waarachtige muzikale podia. Met een voorliefde voor “oude muziek” (van gypsie over tango tot eigen composities) weet de auto-didact steeds de juiste snaar te raken. Django Reinhardt en Duke Ellington zijn vaak aanwezig in zijn werk. Met zijn Jokke Schreurs Trio begeleidde hij de voorstelling ‘Ik ben het maar’ van Karel Vingerhoets en samen met acteur Warre Borgmans bracht hij gedurende meerdere seizoenen het woordprogramma ‘Schone woorden klinken zo’. Momenteel maakt hij als gastmuzikant deel uit van Le Trio Perdu en samen met Ariadne Van den Brande verzorgt hij een uitgebreid liedjesprogramma dat Juke-box heet.

datum: 10/12/2009
locatie: cultuurcafé van cc De Mol
aanvang: 20u15
http://www.lierscultuurcentrum.be/

optreden boeken? mail naar marientom@telenet.be

Omtrent mijn pen

2009-12-08T09:08:00.000-08:00

Omtrent mijn pen of de puzzel van mijn schrijven in zeven stukken.

Over de noodzaak.
Ik heb verzinsels en verhalen nodig om vooruit te komen. Ik wil de werkelijkheid met mijn verbeelding te lijf gaan. Het is geen gebrek aan realiteitszin dat mij drijft, het is gewoon mijn manier van in het leven staan. Sterker zelfs, om de wereld te begrijpen moét ik er een laagje verbeelding omheen leggen. Vaak ben ik op een andere plek dan waar mijn voeten op dat ogenblik zijn neergepoot. Mijn ouders steken vaak de draak met mijn weg-van-de-wereld-momentjes. Mijn moeder vertelt steevast dezelfde anekdote, wanneer ik met mijn vriendin bij ze langs ga. ‘Koffie of thee, Tom? Vervolgens hoor je tien seconden niks om dan een aarzelend “ja, da’s goe” als antwoord te krijgen.’ Lachen dat ze op dat ogenblik doen.

Over het nut.
In deze snelle, digitale tijden zijn lezers en schrijvers een bende van zachte rebellen. Wij plegen traag verraad tegen al wat harder en sneller moet. Elke keer als wij een zin ontleden of noteren, plegen we een daad van verzet. We lezen hongerig en schrijven wild in het rond. En de gedachte van zoete rebellie kan ik best smaken. Het vervult me zelfs met enige trots.

Over het verleden.
Als kind heb ik eens wat strips van één A4-tje bij elkaar geknutseld, en hier en daar een dom boekje. Mijn met ecologie doorspekte brieven aan enkele belangrijke gezagshouders echter stonden stijf van het engagement. Zo schreef ik meerdere malen aan de burgemeester van de stad Lier, alsook een keer aan koning Boudewijn. Een stukje natuurgebied in Mol werd bedreigd door de bouw van een vakantiepark. Wanneer de koning via zijn kabinetsmedewerker liet weten dat hij fier was op zo’n gedreven landgenootje, maar dat hij niks in de stedenbouwkundige pap te brokken had, zag ik de bui al hangen. Nadat ook de Lierse burgemeester mijn andere groene ideeën gekelderd had (‘grote mensen moeten gewoon wat meer hun best doen’ en ‘in de grotemensenwereld gaat alles wat trager’), besloot ik voor altijd kind te blijven. Grote mensen doen immers nooit genoeg hun best. Zij worden te veel door andere zaken in beslag genomen. Verder kan een speciale brief uit mijn kindertijd me ook vandaag nog ongemakkelijk maken. Toen ik in het derde leerjaar zat schreef ik aan Willy Vandersteen. Ik wilde mijn schriftelijke bewondering voor zijn Suskes & Wiskes uiten. Tussen de regels door probeerde ik een bezoek aan zijn tekenstudio los te peuteren. Meneer Vandersteen antwoordde snel en persoonlijk. Hij nodigde zelfs de hele klas uit. Mijn juf daarentegen heeft nooit gevolg gegeven aan zijn genereus aanbod. Dat niet-tegemoetkomen aan mijn kinderlijk enthousiasme remde mij destijds zo erg af dat ik een schooljaar later de brief niet durfde te tonen aan mijn nieuwe meester. Wanneer Willy Vandersteen in de zomer van 1990 overleed heb ik zijn antwoord voorgoed tussen andere rommel gestoken.

Over levens redden en citaten.
Op een blauw uur durf ik wel eens mijn schriftje verzamelde citaten uit de kast halen. Op dat ogenblik slagen sommige van die zinnen erin om diep onder mijn huid te kruipen. Uit de dagboeken van Oswald Hendryks Cornelius onthoud ik dat ik met al mijn krachten achter mijn grote interesses aan moet. Ik moet er hartstochtelijk over worden. Lauw is niet voldoende. Heet is ook niet goed. Roodgloeiend en hartstochtelijk is het enige. Verder heeft een citaat uit het boek Zomer zeventien van Ed Franck me een keer uit een benarde situatie gered. ‘Nooit optornen tegen een stormwind, er ook niet mee meelopen, nee, gaan liggen, dat was de kunst.’ In het laatste jaar van mijn middelbare studies begon een leerkracht me plots uit te schelden voor de ganse groep. Ik ben toen beheerst van mijn stoel opgestaan, heb traag de bewuste zinnen uitgesproken en heb mijn plaats weer ingenomen. De stilte die daarop volgde was oorverdovend en ik heb het nooit meer aan de stok gehad met die leerkracht. Letters kunnen wel degelijk levens redden. Daar vormt dit voorval het levende bewijs van.

Over schrijven is lezen.
Wie schrijft, is onherroepelijk een gedreven lezer. Schrijven en lezen vallen voor een stuk samen. Ik kan me dan ook geen betere voorbereiding bedenken dan de kilo’s lettergeknetter die ik verslonden heb. Voor de Nederlandstalige literatuur reken ik Bart Moeyaert, Peter Verhelst, Dimitri Verhulst, Gerard Reve en Harry Mulisch tot mijn literaire helden. In de categorie vertaalde literatuur prijken Italo Calvino, Günter Grass en Graham Greene aan de top van mijn lijstje. Ik ben ook een groot bewonderaar van de grenzeloze fantasie van Roald Dahl en de gevoeligheid van mensen als Ed Franck, Jamil Shakely en Annelies Tock. De Sporen van Hugo Claus hebben in mijn hoofd heel wat achtergelaten, net zoals de bruisende verzen van megalomaan Ilja Leonard Pfeijffer. Op poëtisch vlak belichamen Claus en Pfeijffer voor mij het vleesgeworden summum van virtuositeit. Hun taalrijkdom en metier gelden als onomstotelijk. Pfeijffers poëtica, die voor heel wat opschudding zorgde in het kalme poëzielandschap, heeft me meermaals doen grijzen van plezier. Al moet je zijn beeldenstorm met een korrel zout nemen. Hij weet erg goed de media te bespelen en heeft van polemiek zijn handelsmerk gemaakt. Maar in de essentie van zijn poetica volg ik hem totaal. Een potje goede poëzie moet complex zijn. Als een gedicht na één lezing als zijn geheimen prijsgeeft, dan kan je net zo goed de Druivelaar gaan lezen. Gelukkig woon ik samen met iemand die niet veel met poëzie en boeken heeft. Dat helpt om overdreven opwinding te voorkomen.

Over de plaats waar het gebeurt.
In het bureau, de plek waar ik aan teksten zwoeg, slingeren vaak tientallen papieren rond. Krantenknipsels, correspondentie, verhalen en notities, een hoop geletterde rommel bij elkaar, zeg maar, en dat tot grote ergernis van mijn vriendin. Om de zoveel tijd word ik gedwongen grote kuis te houden. Ik verdedig me dan ook steevast met het argument dat schrijvers geen secretaresses zijn. In een schrijverskamer heerst nu eenmaal de chaos, net als in het schrijvershoofd. En die chaos stimuleert. Chaos is een noodzaak, net zoals lezen, vrijen, eten en drinken dat zijn. Na mijn redevoering over de vereiste van rommel volgt dan altijd een rondje opruimen. Samenleven betekent immers compromissen maken.

Over het isolement.
Schrijven is nog geen constante in mijn leven. Ik moet nog te vaak op zoek naar momenten om aan de slag te kunnen. Verder weet ik niet goed wat ik met dat isolement als schrijver moet. De oude Paul de Wispelaere heeft gezegd dat je je als schrijver op tijd en stond uit de wereld moet terugtrekken. Af en toe zoek ik dat isolement bewust op, omdat ik pas echt ontvankelijk ben voor woorden als ik het gevoel heb dat er een glazen stolp om me heen wordt gezet. En dan nog het liefst wanneer het donker is. Rond die tijd kan ik het unieke gevoel hebben dat ik de enige ben die nog iets uitsteekt. Terwijl anderen hun dromen bij elkaar ronken schik ik mijn woorden op papier.